🔹 چه کسانی در معرض آرتروز هستند؟
- افراد بالای ۵۰ سال (بهویژه زنان).
- افراد دارای اضافهوزن یا چاقی.
- سابقه آسیب یا جراحی مفصل.
- استفاده بیش از حد از یک مفصل (حرکات تکراری).
- ناهنجاریهای مادرزادی در شکل مفصل.
- سابقه خانوادگی آرتروز.
🔹 علائم آرتروز
- درد مفصل (از خفیف تا شدید).
- سفتی بهویژه پس از بیدار شدن از خواب.
- ورم و حساسیت به لمس.
- صدای ساییدگی یا تقتق هنگام حرکت مفصل.
- کاهش توانایی انجام کارهای روزانه (راه رفتن، بالا رفتن از پله، گرفتن اجسام).
نواحی شایع درگیر:
- دستها: تورم انگشتان، ایجاد برجستگیهای استخوانی، بیحسی یا درد.
- زانوها: درد و خشکی، مشکل در راه رفتن، نشستن یا برخاستن، صداهای سایشی.
- رانها (لگن): درد در مفصل یا انتشار به کشاله ران، ران یا زانو، مشکل در پوشیدن کفش و لباس.
- ستون فقرات: درد و سفتی در گردن یا کمر، در موارد شدید فشار روی اعصاب با علائم گزگز، ضعف یا حتی مشکلات کنترل مثانه و روده.
🔹 تشخیص آرتروز
- معاینه بالینی و بررسی تاریخچه پزشکی.
- تصویربرداری (اشعه ایکس، MRI).
- آزمایشهای خون برای سایر بیماریها.
- در صورت نیاز ارجاع به روماتولوژیست.
🔹 روشهای درمان و مدیریت درد
۱. ورزش
- فعالیتهای کمفشار مانند پیادهروی، شنا، دوچرخهسواری و تایچی.
- تمرینات کششی و تعادلی برای افزایش انعطاف و قدرت عضلات.
- شروع تدریجی و مشورت با پزشک قبل از آغاز برنامه جدید.
۲. کنترل وزن
- کاهش وزن فشار روی مفاصل را کم میکند و درد را کاهش میدهد.
۳. داروها
- داروهای بدون نسخه (مسکنهای خوراکی، کرمهای ضدالتهاب).
- داروهای تجویزی خوراکی یا تزریقی برای کاهش التهاب و درد.
۴. جراحی
- در موارد شدید:
- استئوتومی: برداشتن بخشی از استخوان برای کاهش فشار مفصل.
- جراحی تعویض مفصل: جایگزینی مفصل آسیبدیده با پروتز فلزی، سرامیکی یا پلاستیکی.
۵. درمانهای مکمل
- ماساژ و طب سوزنی میتوانند به کاهش درد کمک کنند.
- استفاده از گرما و سرما، وسایل کمکی (عصا، واکر) و رعایت وضعیت صحیح بدن.
📌 توصیه پایانی
آرتروز بیماری پیشروندهای است اما با ورزش منظم، کنترل وزن، درمانهای دارویی یا جراحی در صورت لزوم میتوان علائم آن را کاهش داد و استقلال فردی را حفظ کرد. حمایت خانواده، گروههای اجتماعی و مراقبت چندجانبه نقش مهمی در بهبود کیفیت زندگی بیماران دارند.
