🔹 انواع افسردگی در سالمندان
- اختلال افسردگی اساسی (Major depressive disorder): علائمی که حداقل دو هفته ادامه یابند و زندگی روزمره را مختل کنند.
- اختلال افسردگی پایدار (Dysthymia): خلق افسرده طولانیمدت (بیش از دو سال).
- افسردگی ناشی از مواد یا دارو: مصرف یا ترک داروها و مواد مانند الکل و مسکنها.
- افسردگی ناشی از بیماریهای پزشکی: مثلاً در سکته یا مولتیپل اسکلروزیس.
🔹 عوامل خطر
- بیماریهای جسمی (سکته، سرطان).
- سابقه فردی یا خانوادگی افسردگی.
- استرس (بهویژه مراقبین بیماران).
- مشکلات خواب.
- انزوای اجتماعی و تنهایی.
- کمتحرکی یا محدودیت عملکردی.
- مصرف الکل.
🔹 نشانههای افسردگی در سالمندان
- خلق افسرده یا احساس پوچی.
- ناامیدی، احساس گناه یا بیارزشی.
- تحریکپذیری یا بیقراری.
- بیعلاقگی به فعالیتهای لذتبخش (حتی روابط جنسی).
- خستگی یا کاهش انرژی.
- کندی در حرکت یا صحبت.
- مشکل در تمرکز و تصمیمگیری.
- اختلال خواب (کمخوابی یا پرخوابی).
- تغییرات اشتها و وزن.
- افزایش مصرف الکل یا مواد.
- افکار مرگ یا خودکشی.
🔹 افسردگی و دمانس
- افسردگی در بیماران مبتلا به آلزایمر و دمانس شایع است.
- افسردگی میتواند نشانه اولیه دمانس باشد.
- در افراد تازه تشخیص دادهشده با دمانس، خطر اقدام به خودکشی افزایش مییابد.
🔹 حمایت از فرد افسرده
- تشویق به مراجعه به پزشک و پایبندی به درمان.
- همراهی در ویزیتهای پزشکی یا گروههای حمایتی.
- مشارکت در فعالیتهای مورد علاقه بیمار.
- پیادهروی یا دوچرخهسواری مشترک.
- توجه به علائم هشدار خودکشی.
🔹 درمان افسردگی
- رواندرمانی (CBT، IPT): برای تغییر افکار و احساسات منفی.
- داروهای ضدافسردگی (مانند SSRIs): با تجویز پزشک.
- الکتروشوک درمانی (ECT): در موارد مقاوم به درمان.
- تحریک مغناطیسی مغز (rTMS): جایگزینی با عوارض کمتر.
- گاهی استفاده از رویکردهای مکمل مانند مدیتیشن میتواند مفید باشد (اما جایگزین درمان پزشکی نیست).
🔹 پیشگیری
- فعالیت بدنی منظم.
- رژیم غذایی سالم (مثل DASH).
- خواب کافی (۷ تا ۹ ساعت).
- ارتباط با خانواده و دوستان.
- مشارکت در فعالیتهای لذتبخش.
- شرکت در پژوهشها و کارآزماییهای بالینی.
